Duńska kultura kulinarna opiera się na prostej filozofii: dobre składniki, rytm pór roku i głęboki szacunek dla rzemiosła. Od skromnej budki z hot dogami na rogu ulicy po Nomę, wielokrotnie uznawaną za najlepszą restaurację świata, gastronomia Danii obejmuje niezwykle szeroką skalę. Tutaj tradycja i odnowa spotykają się na jednym talerzu.
Smørrebrød — klejnot na chlebie żytnim
Żadne danie nie jest bardziej duńskie niż smørrebrød. Jego podstawą jest rugbrød — ciemny, zwarty, kwaskowaty chleb żytni na zakwasie, bogaty w błonnik, który od stuleci syci Duńczyków. Na posmarowanej masłem kromce buduje się małe dzieła sztuki z dodatków, garnituru i kolorów.
- Śledź (sild) — marynowany, przyprawiany lub smażony, często z czerwoną cebulą i sałatką curry.
- Wędzony łosoś z koperkiem, cytryną i kleksem kremu z sera wędzonego.
- Jajko z krewetkami — gotowane jajko z ręcznie obieranymi krewetkami fiordowymi i majonezem.
- Leverpostej (pasztet z wątróbki) z chrupiącym boczkiem, pieczarkami i marynowanym ogórkiem.
- Rostbef z remoulade, smażoną cebulą i chrzanem.
Smørrebrød je się nożem i widelcem, nigdy palcami, a niepisana zasada określa kolejność: ryba przed mięsem, wszystko popijane piwem i kieliszkiem snapsa.
Nowa kuchnia nordycka i Noma
W 2004 roku grupa kucharzy i pisarzy zebrała się i opracowała Manifest Nowej Kuchni Nordyckiej — zbiór zasad podkreślających czystość, świeżość, sezonowość i lokalne składniki z regionu nordyckiego. Manifest na zawsze zmienił światową gastronomię.
Na jego czele stał René Redzepi, który w 2003 roku otworzył Nomę w starym magazynie w dzielnicy Christianshavn w Kopenhadze. Noma na nowo zdefiniowała fine dining, skupiając się na fermentacji, dzikich ziołach, mchu, jagodach, mrówkach i produktach zbieranych w lasach i na wybrzeżu. Restauracja była wielokrotnie uznawana za najlepszą na świecie na liście San Pellegrino (2010, 2011, 2012 i 2014) i posiada trzy gwiazdki Michelin.
Wpływ Nomy rozprzestrzenił się na całe miasto. Kopenhaga ma dziś więcej gwiazdek Michelin niż jakakolwiek inna stolica nordycka, a restauracje takie jak Geranium — również niegdyś numer jeden na świecie — kontynuują to dziedzictwo.
Jedzenie uliczne i klasyki ludowe
Kuchnia duńska nie jest tylko dla smakoszy. Pølser z budki pølsevogn to instytucja: czerwona smażona parówka w miękkiej bułce z musztardą, ketchupem, remoulade, smażoną i surową cebulą oraz marynowanym ogórkiem. Francuski hot dog podawany jest w wydrążonej bułce z sosem.
Na obiad i święta serwuje się frikadeller — smażone klopsiki z mielonej wieprzowiny i cielęciny, zwykle podawane z ziemniakami i brązowym sosem lub czerwoną kapustą. Flæskesteg, pieczeń wieprzowa z chrupiącą skórką, to klasyka świąteczna, jedzona z karmelizowanymi ziemniakami, czerwoną kapustą i sosem. A śledź we wszystkich odsłonach zdobi każdy stół julefrokost (obiad bożonarodzeniowy).
Słodkości: wienerbrød i ciasta
To, co reszta świata nazywa "Danish", sami Duńczycy nazywają wienerbrød — nazwa pochodzi z XIX wieku, gdy austriaccy piekarze przywieźli swoją technikę do Kopenhagi. Puszyste, maślane ciasto francuskie z remonce, kremem waniliowym lub dżemem to stały element śniadaniowego stołu. Ślimaki cynamonowe i spandauery znajdziemy w każdej piekarni.
Napoje: piwo, akvavit i kawa
Dania to prawdziwy naród piwny. Carlsberg został założony w 1847 roku przez J.C. Jacobsena, a jego Laboratorium Carlsberg wniosło kluczowy wkład w naukę o warzeniu piwa. Tuborg pojawił się w 1873 roku. Dziś kwitnie żywa scena mikrobrowarów z setkami piw rzemieślniczych.
Akvavit (snaps) to tradycyjny trunek, przyprawiany kminkiem lub koperkiem, pity lodowato zimny do smørrebrød i śledzia. A do tego kawa — Duńczycy należą do największych kawoszy na świecie, a filiżanka kawy to fundament hygge, trudnego do przetłumaczenia uczucia domowego ciepła i dobrego samopoczucia.
Torvehallerne i kultura targowa
Aby doświadczyć nowoczesnej duńskiej kultury kulinarnej zebranej w jednym miejscu, Torvehallerne w Kopenhadze są niezrównane. Kryta szkłem hala targowa została otwarta w 2011 roku przy Israels Plads i mieści ponad 60 stoisk ze świeżymi produktami, rybami, serami, smørrebrød, kawą i międzynarodowymi specjałami. To tutaj spotykają się tradycja i innowacja — dokładnie tak, jak w całej kuchni duńskiej.