Duńska słoneczna wyspa daleko na Bałtyku
Bornholm leży niczym samotna skała na Morzu Bałtyckim, około 150 kilometrów na wschód od reszty Danii i zaledwie nieco ponad 35 kilometrów od szwedzkiego wybrzeża. Wyspa słusznie nazywana jest słoneczną wyspą, ponieważ każdego roku notuje więcej godzin słonecznych niż jakiekolwiek inne miejsce w kraju. Łagodny klimat, granitowe podłoże i długa linia brzegowa czynią z Bornholmu naprawdę wyjątkowy cel podróży, gdzie w ciągu kilku dni można pływać, wędrować, jeździć na rowerze i zanurzyć się w głębokiej historii kulturowej.
Pod względem geologicznym Bornholm wyraźnie różni się od płaskiej reszty Danii. Podczas gdy stały ląd spoczywa na wapieniu i piasku, północna część wyspy zbudowana jest z twardego granitu podłoża, który wznosi się w dramatyczne skały i rozpadliny. Na południu krajobraz łagodnieje, przechodząc w piaszczyste plaże i sosnowe lasy. Ten kontrast między skałą a piaskiem jest jednym z głównych powodów, dla których tak wielu duńskich i zagranicznych gości wraca tu rok po roku.
Okrągłe kościoły – obrona i wiara pod jednym dachem
Bornholm słynie ze swoich okrągłych kościołów (rundkirker), czterech pobielonych świątyń z XII i XIII wieku, wyjątkowych w skali całej Danii. Zbudowano je zarówno jako domy modlitwy, jak i twierdze, w których mieszkańcy wyspy mogli szukać schronienia podczas napadów wrogów i piratów. Grube mury, wąskie otwory strzelnicze i okrągły kształt czyniły je niemal niemożliwymi do zdobycia.
- Kościół okrągły w Østerlars to największy i najstarszy z czterech, wzniesiony około roku 1150. Jego masywny centralny filar oraz sklepienia z malowidłami czynią go najbardziej imponującą budowlą sakralną wyspy.
- Kościół okrągły w Nylars jest najlepiej zachowany i mieści jedne z najstarszych malowideł ściennych w Danii.
- Kościół okrągły w Nyker to najmniejszy z nich, ma tylko dwie kondygnacje zamiast trzech.
- Kościół okrągły w Olsker jest najsmuklejszy i pięknie położony na wzgórzu z widokiem na okolicę.
Hammershus – największa średniowieczna twierdza Europy Północnej
Na stromej skale w północno-zachodnim krańcu wyspy góruje ruina Hammershus, największej zachowanej średniowiecznej twierdzy w Europie Północnej. Zamek założono w XIII wieku, prawdopodobnie z inicjatywy arcybiskupa Lund, i przez stulecia był ośrodkiem walk o władzę między duńską koroną, kościołem oraz siłami szwedzkimi i lubeckimi. Dziś można swobodnie wędrować między potężnymi pozostałościami murów, wież i bram, podziwiając rozległy widok na Bałtyk. Nowoczesne centrum dla zwiedzających opowiada dramatyczną historię twierdzy.
Wędzarnie i bornholmski śledź
Żadna podróż na Bornholm nie jest kompletna bez odwiedzenia jednej z tradycyjnych wędzarni (røgeri). Charakterystyczne białe kominy, które zdobią wiele nadmorskich miasteczek, są symbolem wyspy. Tutaj śledzia wędzi się nad drewnem olchowym lub bukowym starymi metodami, a rezultatem jest słynny na całym świecie bornholmski śledź wędzony. Klasycznie podaje się go jako Sol over Gudhjem („słońce nad Gudhjem") – wędzonego śledzia na chlebie żytnim z surowym żółtkiem, szczypiorkiem i rzodkiewką. Wędzarnie w Gudhjem, Svaneke i Hasle należą do najczęściej odwiedzanych.
Miasteczka, plaże i rzemiosło
Rønne to stolica i największe miasto wyspy, z brukowanymi uliczkami, kolorowymi domami o konstrukcji szachulcowej i głównym portem promowym. Stąd odpływają promy do Ystad w Szwecji, co jest najszybszą drogą na wyspę – przeprawa trwa zaledwie około 80 minut. Gudhjem to jedna z najpiękniejszych wiosek rybackich w Danii, zbudowana tarasowo w kierunku morza, z czerwonymi dachami i stromymi uliczkami. Svaneke słynie z dobrze zachowanej zabudowy i wielokrotnie było wybierane jednym z najładniejszych miasteczek kraju.
Na południu leży Dueodde, ogromna plaża z kredowobiałym, drobnoziarnistym piaskiem, tak drobnym, że dawniej używano go w klepsydrach. Wydmy i sosnowe lasy czynią to miejsce rajem dla plażowiczów. Bornholm ma również żywą tradycję rękodzieła artystycznego. Bornholmska glina od pokoleń jest surowcem dla ceramików i garncarzy, a dziś wyspa jest domem dla dmuchaczy szkła, złotników i artystów, których pracownie można odwiedzać w całym regionie.
Praktyczne informacje o podróży
Bornholm jest stworzony do zwiedzania na rowerze. Sieć ścieżek rowerowych, z których wiele poprowadzono po dawnych torach kolejowych, łączy miasteczka wyspy i wiedzie przez lasy, wzdłuż skał i obok pól. Na wyspę można też dotrzeć samolotem z Kopenhagi w około 35 minut lub promem z Ystad. Niezależnie od sposobu przybycia czeka tu wyspa, gdzie natura, historia i gastronomia spotykają się w sposób całkowicie wyjątkowy w skali Danii.